xe kéo

Người đàn ông kéo chiếc xe kéo trên con phố.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Phương tiện vận chuyển nhỏ, có hai bánh, do người kéo: "xe kéo" là loại xe thô sơ, thường có hai bánh, được thiết kế để chở người hoặc hàng hóa, và di chuyển nhờ sức kéo của một người chạy phía trước. Loại xe này phổ biến ở các đô thị Việt Nam trước đây, đặc biệt là vào đầu thế kỷ 20.
   • Từ cổ: Ngày nay, "xe kéo" hầu như không còn được sử dụng trong đời sống hàng ngày, mà chỉ xuất hiện trong các tác phẩm văn học, phim ảnh lịch sử, hoặc bảo tàng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Ở Hà Nội xưa, xe kéo là phương tiện đi lại chính của nhiều người. (Xe kéo từng là phương tiện giao thông phổ biến ở Hà Nội thời kỳ trước.)
  • Người kéo xe kéo thường gọi là "phu xe" hoặc "xích lô". (Người làm nghề kéo xe được gọi là phu xe.)
  • Chiếc xe kéo cũ kỹ đỗ dưới gốc cây, gợi nhớ về một thời đã qua. (Xe kéo cũ kỹ tạo cảm giác hoài niệm về quá khứ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xe kéo tay": cách gọi khác của "xe kéo", nhấn mạnh việc dùng sức người để kéo.

  • Xe kéo tay dần bị thay thế bởi xích lô và xe máy. (Xe kéo tay không còn phổ biến do sự xuất hiện của các phương tiện hiện đại hơn.)

• "phu xe kéo": người làm nghề kéo xe.

  • Hình ảnh phu xe kéo còng lưng chạy trên phố là biểu tượng của Hà Nội xưa. (Người kéo xe là hình ảnh quen thuộc trong ký ức đô thị cổ.)

Biến thể và từ gần giống

• Xe xích lô (danh từ): loại xe ba bánh, có chỗ ngồi phía trước, do người đạp phía sau, phát triển sau xe kéo.

  • Xe xích lô là phương tiện du lịch phổ biến ở các phố cổ. (Xe xích lô thường được du khách sử dụng để tham quan.)

• Xe đạp (danh từ): phương tiện hai bánh do người đạp bằng chân, khác với xe kéo vì không có người kéo.

  • Xe đạp là phương tiện cá nhân phổ biến thay thế xe kéo. (Xe đạp dần thay thế xe kéo trong đời sống.)

Từ đồng nghĩa

• Pousse-pousse (từ mượn tiếng Pháp, cổ): cùng nghĩa với xe kéo.
  • Pousse-pousse từng là tên gọi của xe kéo trong thời Pháp thuộc. (Từ này được dùng trong văn bản lịch sử.)

Thành ngữ liên quan

• "Xe kéo thời bao cấp": chỉ những thứ cũ kỹ, lạc hậu, gắn với quá khứ khó khăn.
  • Đừng sống như xe kéo thời bao cấp, hãy đổi mới tư duy. (Ẩn dụ về sự lỗi thời, cần thay đổi.)